ილიას სახელმნწიფო უნივერსიტეტის ბოტანიკის ინსტიტუტის სამეცნიერო საქმიანობის ზოგადი დახასიათება
ბოტანიკის ინსტიტუტის სამეცნიერო საქმიანობის უმთავრესი მიმართულებაა საქართველოს მცენარეთა მრავალფეროვნების ყოველმხრივი – სისტემატიკური, ბოტანიკურ-გეოგრაფიული, გეობოტანიკური, ეკოლოგიური, რეპროდუქციულ-ბიოლოგიური, ფიტოფიზიოლოგიური, ეთნობოტანიკური და ეკონომიკურ-ბოტანიკური – შესწავლა.
საქართველოს მცენარეული სამყარო მდიდარი და მრავალფეროვანია. ეს განპირობებულია საქართველოს ფიზიკურ-გეოგრაფიული პირობების ნაირგვარობითა და კონტრასტულობით, ქვეყანას მდიდარი გეოლოგიური წარსული აქვს, რადგან მდებარეობს განსხვავებული ბოტანიკურ-გეოგრაფიული პროვინციების შესაყარზე.
საქართველოს ტერიტორიაზე აღმოჩენილია ვასკულარული მცენარეების 4 000-ზე მეტი, ხავსების 600-მდე და წყალმცენარეების 2 000-ზე მეტი სახეობა და ქვეყნის მცენარეთა სახეობრივი მრავალფეროვნების აღრიცხვა არ დამთავრებულა.
მაღალია საქართველოს ფლორის ენდემიზმის დონე – საქართველოს ფლორის სახეობების დაახლ. 21% ენდემურია (600-მდე სახეობა კავკასიის ენდემია, 300-მდე – საქართველოს ენდემი). საქართველოს ფლორის ენდემური გვარებია: Alboviodoxa, Woronowia, Chymsydia, Trigonocaryum, Symphyoloma, Pseudobetckea, Charesia, Mandenovia და Sredinskya.
საქართველოში რეგისტრირებულია სოკოების 6 000-ზე მეტი და ლიქენების 700-მდე სახეობა.
საქართველოში გავრცელებულია მცენარეულობის მრავალნაირი ტიპი: ზღვისპირა ქვიშნარის მცენარეული დაჯგუფებებით დაწყებული ალპური მდელოებით დამთავრებული, უდაბნოს მცენარეულობის ფრაგმენტებით დაწყებული ტენიანი ტყეებით დამთავრებული.
საქართველოს მცენარეული სამყარო არის ჩვენი მოსახლეობის ახლანდელი და მომავალი თაობების კეთილდღეობისა და არსებობის საფუძველი.
უკანასკნელ ათწლეულებში, საქართველოს მცენარეულ სამყაროზე ადამიანის სამეურნეო საქმიანობის ზეგავლენა გაძლიერდა: იჩეხება ტყეები, გადატვირთულია საძოვრები და ა.შ. გადაშენება და გენეტიკური ეროზია ემუქრება მცენარეთა ასობით სახეობას, განადგურება კი – მთელ ფიტოცენოზებს.
კავკასიის, მათ შორის საქართველოს, ტერიტორია ერთ-ერთია დედამიწის ბიომრავალფეროვნების „ცხელ წერტილთაგან“.
ასეთ ეკოლოგიურ სიტუაციაში ილიას სახელმწიფო უნივერსიტეტის ბოტანიკის ინსტიტუტის საქმიანობას განსაკუთრებული მნიშვნელობა ენიჭება.
საქართველოს მცენარეული სამყაროს შესწავლა და შენარჩუნება არის ქართველი ბოტანიკოსების, პირველ რიგში, ბოტანიკის ინსტიტუტის მეცნიერების, მოვალეობა საქართველოს მოსახლეობისა და მთელი კაცობრიობის წინაშე.
ბოტანიკის ინსტიტუტის მონაწილეობა ილიას სახელმწიფო უნივერსიტეტის სასწავლო საქმიანობაში
ბოტანიკის ინსტიტუტის თანამშრომელთაგან ილიას სახელმწიფო უნივერსიტეტში სასწავლო საქმიანობას ეწევიან: ემერიტუს პროფესორი გ. ნახუცრიშვილი, სრული პროფესორები: მ. ახალკაცი და ზ. კიკვიძე და ასოცირებული პროფესორი შ. სიხარულიძე.
უნივერსიტეტის დოქტორანტები არიან ბოტანიკის ინსტიტუტის შემდეგი თანამშრომლები:
- ნ. ტოგონიძე: სადოქტორო დისერტაცია – „ტყის დეგრადაციის გავლენა მცენარეთა სახეობრივ მრავალფეროვნებაზე: სუბალპური არყნარის ბუნებრივი რეგენერაციის სუქცესიური სტადიების პოტენციალის განსაზღვრა“. გამოქვეყნებული აქვს სტატიები მაღალი იმპაქტ-ფაქტორის მქონე საერთაშორისო ჟურნალებში.
- თ. ბრაგვაძე: სადოქტორო დისერტაცია – „საქართველოს ისტორიული აგრომრავალფეროვნების აღდგენის პოტენციალი მაღალმთის რეგიონებში“.
- გისენის უნივერსიტეტის (გფრ) მეცნიერებთან ერთად ძირითადად შესრულებული აქვს სადისერტაციო თემასთან დაკავშირებული საველე-საექსპედიციო სამუშაოები.
- თ. გოლოშვილი: სადოქტორო დისერტაცია – „ვაზის წიპწების ქიმიური შემადგენლობის შესწავლა მათი სამკურნალო შესაძლებლობების გამოვლენის მიზნით“. შესრულებული აქვს სადისერტაციო თემასთან დაკავშირებული ექსპერიმენტული სამუშაოები.
- გ. არაბული: სადოქტორო დისერტაცია – „ორქიდეები, როგორც ტყის დეგრადაციის ინდიკატორი სახეობები“. შესრულებული აქვს სადისერტაციო თემასთან დაკავშირებული საველე-საექსპედიციო სამუშაოები.
- დოქტორანტი ა. გოგოლაძე: სადოქტორო დისერტაცია – „მდ. ვერეს ხეობის მცენარეთა მრავალფეროვნება.“ დაასრულა სადისერტაციო თემასთან დაკავშირებული საველე-საექსპედიციო სამუშაოები, გამოაქვეყნა სტატიები.
- ვ. მეტრეველი: სადოქტორო დისერტაცია – „წაბლის (Castanea sativa Mill.) ეკოლოგია საქართველოში.
- შესრულებული აქვს დისერტაციასთან დაკავშირებული საველე-ექსპერიმენტული სამუშაოები.
- ილიას სახელმწიფო უნივერსიტეტის რამდენიმე სტუდენტი მონაწილეობს ბოტანიკის ინსტიტუტის საგრანტო პროექტების შესრულებაში, მის მიერ გამართულ სამეცნიერო კონფერენციებში.
- სტუდენტები მონაწილეობენ ინსტიტუტის თანამშრომელთა ბოტანიკურ ექსკურსიებში. შესაძლებელია მათი შეყვანა ხანგრძლივ ბოტანიკურ ექსპედიციებში.
- 2017 წ. ბოტანიკის ინსტიტუტში სტაჟირება გაიარა რამდენიმე სტუდენტმა.
- სტუდენტებისათვის მისაწვდომია ბოტანიკის ინსტიტუტის ჰერბარიუმის კოლექციები, სამეცნიერო ბიბლიოთეკა და მონაცემთა ელექტრონული ბაზები.